banner79

Elmas Afif  Arıkurt Hanım (1935)

Tarihçi Ercan Arslan'ın Yazısı 

24 Nisan 2021 01:24
Elmas Afif  Arıkurt Hanım (1935)

1934 yılı Konya Mebuslarından Refik, Muzaffer, Hazım, Mustafa Lütfi, Şaban Beyler halkın sorunlarını yakından görmek ve taleplerini not almak üzere Bozkır, Hadim, Seydişehir ve Beyşehir kazalarını ziyaret etmişler buradan da Ereğli, Karapınar, Karaman kazalarına gitmişlerdir.(Halkın Sesi,14 Ekim 1934,s.4)

5 Aralık 1934’de Türk kadınına Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkı verilmesi basında ; “Aziz Türk Kadını” başlığıyla: “Sana, Saylav (Mebus) seçmek ve seçilmek hakkı da verildi. Bu son karar, sana içtimai ve siyasî hayatta bütün ulusların üstünde bir yer veriyor” şeklinde yer almıştı. 16 Aralık günü Konya Kadınlar Birliği bir toplantı yaparak Türk kadınına seçme ve seçilme hakkının verilmesine teşekkür olmak üzere Meclis Başkanlığı, Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlığa birer tebrik telgrafı göndermişlerdi. Büyük Millet Meclisi ve Başbakanlığa gönderilen tebrik telgrafı şöyleydi: “Büyük Millet Meclisi Yüksek Başkanlığına, Türk kadınlarına saylavlık (milletvekilliği) hakkını veren kanundan ötürü duyduğumuz derin şükran ve sevinci saygılarımızla bildiririz. (Kadınlar Birliği)”.

Konya’da milletvekili seçimi 8 Şubat 1935 Cuma günü Belediye sinema salonunda yapılmıştır. Seçim günü resmi ve özel binalar bayrak ve elektriklerle süslenmişti.  Kazanan Konya Milletvekillerinin isimleri şunlardı: Ahmet Hamdi (Dikmen-1893 Ünye doğumlu) Bey, Kazım (Gürel) Bey, Ali Muzaffer (Göker) Bey, Mustafa (Ulusan) Bey,  Mustafa Lütfi (Eken), Naim Hazım (Onat) Bey, Tevfik Fikret (Sılay), Kazım (Okay) Bey,  Behire Bediz Morova (Aydilek) Hanım, Mustafa Halid Üner Bey, Dr. Osman Şevki (Uludağ)Bey, Şevket Bey (Dağ), Ali Rıza (Türel) Bey, Mehmet Cemal (Tekin),  Ali Fuat (Cebesoy) Paşa (Bağımsız MV.) Konya’dan seçilmiş bulunan kadın milletvekili Bediz Aydilek’in şerefine 17 Şubat günü Konya Halkevi Temsil Kolu tarafından 120 kişilik bir danslı çay ziyafeti verilmiştir. Bir gün sonraki akşamda da C.H.F. tarafından Aydilek şerefine çaylı dans tertip edilmiştir.  Bediz Hanım Bosna doğumludur.

1935 Yılında Konya Vilayet Umum Meclisi seçimleri de yenilenmişti. Konya Vilayeti Umum Meclisinin 45 yeni üyesi arasında yedi de bayan vardır. Münibe Hüsamettin (Konya Merkez), Nedime Mazhar (Ilgın), Elmas Afif (Seydişehir), Firdevs (Akşehir), Belkıs Sami (Ereğli), Lütfiye Rakım (Çumra), Perver İhsan (Cihanbeyli) aday gösterilmişler ve seçilmişlerdir. Hepsi de asil ailelere mensup münevver fikirli kadın yurttaşlardır. Münibe Hüsamettin aynı zamanda C.H.F. Konya vilayet İdare Heyeti azasındandır. Nedime Mazhar Konya’da çıkan “Babalık” Gazetesi’nin sahibidir. Firdevs Hanım önceden muallim idi. Münevver bayanlarımızdandır. Belkıs Sami Ereğli’de Eczacı Sami Beyin refikaları, Lütfiye Rakım Hanım Çumra C.H. Fırkasından Belediye Reisi Rakım Beyin refikalarıdır. Elmas Afif (Arıkurt) Hanım Konya’nın güzide asil ve nezih ailelerinden birine mensup, ağır başlı münevver bir hanımefendidir. Birçok hayır cemiyetinin idare heyeti azalıklarında bulunmuştur. İkinci seçmenler gurubunda 20.Mıntıka (Abdülaziz) Listesinde yer almaktaydı. Dönemin C.H. Fırkası Vilayet Kongresi Seydişehir murahhası ise Agah Bey idi. Agah Bey ve Said Bey Seydişehir’den seçilen diğer Meclis Umumi azaları idiler. Yeni Vilayet Umumi Meclisi ilk toplantısını 1935 Martının ikinci Cumartesi günü gerçekleştirecektir. Hepsinin yürekleri Türk kadınına siyasal ve sosyal haklarını bağışlayan Atatürk’e ve Türk Ulusuna derin şükran ve minnet hisleriyle doludur. Nedime Mazhar Hanım açıklamasında “seçmenlerin gösterdiği itimat ve yüksek teveccühü unutmayacağım” demiştir. Konya Genel Kurultayı Kadın Üyeleri tarafından Cumhurbaşkanlığa çekilen tebrik telgrafı ise; “Kamal Atatürk- Türkiye Cumhur Reisi-Ankara, “Kadınlığın Ulus işlerine katılmasını yaratan büyük önderimize bugünkü ilk toplantımızın verdiği sevinçle bağlılığımızı derin saygılarımızla sunarız.”(Ekekon,22 Mart 1935,s.2) şeklinde sütunlarda yer almıştı.  Bu şekliyle kadınlara verilen seçme ve seçilme hakkı hususunda ilk defa Konya Vilayet Umum Meclisi azalığına 1935 yılında Seydişehir’den seçilen isim Elmas Arıkurt hanımefendi olmuştur. Seydişehir’in demokrasi geçmişinde bu konu son derece önemlidir. (Babalık, 22 İkinci Kanun 1935,s.2, Akşam,6 Mart 1935,sayfa 5,Yeni Asır 14 Mart 1935,sayfa 7, Ekekon, 14 Mart 1935, Ömer Akdağ, “Milli Mücadele’den Çok Partili Döneme Konya’da Milletvekili Seçimleri (1919-1960)”, İpek Yolu Konya Ticaret Odası Dergisi Konya Kitabı XI Özel Sayı, Cumhuriyetimizin 86. Yıl Dönümüne Armağan, Konya Aralık 2008, s. 215-232.)

Yorumlar
Adınız
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.