(İHA) - İhlas Haber Ajansı | Haber Girişi: 09.10.2021 - 11:15, Güncelleme: 09.10.2021 - 11:15

Antik Çağda Seydişehir’de Şarap Üretimi

 

Antik Çağda Seydişehir’de Şarap Üretimi

Tarihçi Ercan Arslan
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Roma İmparatorluğunun temel i&ccedil;eceklerinden biri olan şarap Akdeniz ticaretinde de &ouml;nemli bir rol oynamıştır.</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Aynı coğrafyada sonraki d&ouml;nemlerde ortaya &ccedil;ıkan Hıristiyanlıkta şaraba verilen &ouml;nem, onun neredeyse kutsal bir nitelik kazanmasına kadar varır.</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Şarap, buğday ve zeytinyağıyla beraber Antik Akdeniz mutfağının &uuml;&ccedil; ana &ouml;gesinden biriydi. Asma yetiştirmeyi &ouml;ğrenmek barbarlıktan kurtulmuşluğun bir g&ouml;stergesi kabul edilirdi. Amblada Antik Kenti, Hellenistik d&ouml;nemden Erken Bizans Devrine kadar varlığını s&uuml;rd&uuml;rm&uuml;ş Seydişehir&rsquo;in Antik &Ccedil;ağ&rsquo;daki en &ouml;nemli iki yerleşiminden (diğeri Vasada&rsquo;dır) birisi idi. Kent, Seydişehir&rsquo;in Yenice, Kızılca, Kavak Mahallelerinin kavşak noktasındaki Asartepe &uuml;zerinde kurulmuştu. &nbsp;İsmin Grek dilinde asma anlamına gelen &ldquo;Ampelos&rdquo; s&ouml;zc&uuml;ğ&uuml; ile&nbsp; Luvi dilinden ge&ccedil;tiği d&uuml;ş&uuml;n&uuml;len &ldquo;vanda/anda&rdquo; ekleri sayesinde &ldquo;Asmalı&rdquo; yahut &ldquo;asması bol&rdquo; manalarında olduğu d&uuml;ş&uuml;n&uuml;lmektedir. Strabon Antik Anadolu Coğrafyası&rsquo;nda Amblada&rsquo;nın şaraplarının meşhur olduğundan ve tıbbi ama&ccedil;lı kullanıldığından bahis a&ccedil;mıştır. Amblada (Asar Tepe) ve Seydişehir&rsquo;in diğer yerleşimlerinde yapılan y&uuml;zey araştırmalarında &ccedil;ok sayıda &uuml;z&uuml;m ezme (pres) tekneleri, işlik ve delikli ağırlık taşlarına rastlanılmıştır. Kızılca K&ouml;y, Kisecik, Ortakara&ouml;ren Mahalleleri başta olmak &uuml;zere bu malzemelere fazlaca tesad&uuml;f edilir. Ayrıca Seydişehir Belediyesi &ouml;n&uuml;nde yer alan Asartepe&rsquo;den getirilmiş Roma Devri Ostotekleriyle, Seyyid Harun Cami başta olmak &uuml;zere kentteki pek &ccedil;ok yapıda, devşirme malzeme olarak, &uuml;z&uuml;m asması, asma yaprağı, &uuml;z&uuml;m salkımı kabartmalı mezar stelleri kullanılmıştır.</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">&Uuml;z&uuml;m b&ouml;lge i&ccedil;in &ouml;nemli bir ge&ccedil;im kaynağıdır. Yalnızca şarap imalinde değil, pekmez yapımında da birincil hammadde &uuml;z&uuml;md&uuml;r. &Uuml;z&uuml;m aynı zamanda Politeist inanışta Tanrı Dionysos&rsquo;un sembol&uuml;d&uuml;r. T&uuml;m bu bulgular g&ouml;stermektedir ki, Antik &Ccedil;ağda Seydişehir havalisinin sakinleri bağcılık, asma yetiştiriciliği ve şarap &uuml;retiminde son derece mahirdiler. Bu meşguliyetlerini aynı zamanda y&ouml;resel taşlar &uuml;zerine, inanışlarını mezar stellerine işlemekten geri durmadılar. Şarap &uuml;retiminde kullanılan ezme taşlarını ve işlikleri yerel kire&ccedil; taşından oyarak yaptılar. Bunlar yekpare taştan dikd&ouml;rtgen, oval veya kare hazneli, bir tarafında gittik&ccedil;e daralan formda akıtma kanalı olan tasarımlardır. Konik formlu, &uuml;st veya yan taraflarında bir delik olan pres ağırlık taşlarından anlaşılan, baskı kollu presleme tekniği ile &uuml;z&uuml;m suyunun &ccedil;ıkarıldığıdır.</span><strong> </strong><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Baskı kollu preslerde tanelerin bir sandık (galeagra) i&ccedil;inde preslenmesi pres etkisini daha da artırmaktaydı.</span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Antik &Ccedil;ağdan g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze Seydişehir&rsquo;de bağcılık ve &uuml;z&uuml;m yetiştiriciliği son derece gelişmiş bir tarımsal faaliyettir. Karacalar Bağı, Anabağlar, Dağ Bağları ilk akla gelen yakın &ccedil;evredeki bağlardır. Bununla beraber kırsal mahalle hudutları i&ccedil;erisinde bulunan pek &ccedil;ok bağ mevcuttur. Bu durum &ldquo;bağa g&ouml;&ccedil;me, bağ bozumu&rdquo; gibi kavramlarla Seydişehir ahalisinin sosyo k&uuml;lt&uuml;rel hayatında da &ouml;nemli bir yer etmiştir. Gerek Amblada&rsquo;da gerekse Vasada&rsquo;da yapılan bağbozumu rit&uuml;ellerinin tiyatral sunumları zamanla Roma devrinde inşa olunan Amphi Tiyatrolarına aktarmış olmalılar.</span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">(Strabon, Antik Anadolu Coğrafyası-XII-XIII-IVX, &Ccedil;eviren Adnan Pekman, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul 2000; Asuman Baldıran, &ldquo;Lykaonia B&ouml;lgesi Şarap İşlikleri (Beyşehir-Seydişehir Civarı)&rdquo;</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Antik &Ccedil;ağda Anadolu&rsquo;da Zeytinyağı ve Şarap &Uuml;retimi Sempozyum Bildirileri, 6-8 Kasım 2008, Mersin, T&uuml;rkiye; Erg&uuml;n Laflı, &ldquo;Antik Hellen ve Roma D&ouml;nemlerinde Anadolu&rsquo;da Bağcılık ve Şarap&ccedil;ılık&rdquo;</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">&Uuml;z&uuml;m&uuml;n Akdeniz&rsquo;deki Yolculuğu Konferans Bildirileri, İzmir 2017)</span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;"><img alt="" src="http://www.toroslargazetesi.com.tr/resimler/images/K%C4%B1z%C4%B1lcak%C3%B6y%20pres%20a%C4%9F%C4%B1rl%C4%B1klar(1).JPG" style="height:480px; width:640px" /><img alt="" src="http://www.toroslargazetesi.com.tr/resimler/images/%C3%BCz%C3%BCm%20asmal%C4%B1%20ostotek.JPG" style="height:392px; width:640px" /></span></span></span></p>
Tarihçi Ercan Arslan
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Roma İmparatorluğunun temel i&ccedil;eceklerinden biri olan şarap Akdeniz ticaretinde de &ouml;nemli bir rol oynamıştır.</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Aynı coğrafyada sonraki d&ouml;nemlerde ortaya &ccedil;ıkan Hıristiyanlıkta şaraba verilen &ouml;nem, onun neredeyse kutsal bir nitelik kazanmasına kadar varır.</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Şarap, buğday ve zeytinyağıyla beraber Antik Akdeniz mutfağının &uuml;&ccedil; ana &ouml;gesinden biriydi. Asma yetiştirmeyi &ouml;ğrenmek barbarlıktan kurtulmuşluğun bir g&ouml;stergesi kabul edilirdi. Amblada Antik Kenti, Hellenistik d&ouml;nemden Erken Bizans Devrine kadar varlığını s&uuml;rd&uuml;rm&uuml;ş Seydişehir&rsquo;in Antik &Ccedil;ağ&rsquo;daki en &ouml;nemli iki yerleşiminden (diğeri Vasada&rsquo;dır) birisi idi. Kent, Seydişehir&rsquo;in Yenice, Kızılca, Kavak Mahallelerinin kavşak noktasındaki Asartepe &uuml;zerinde kurulmuştu. &nbsp;İsmin Grek dilinde asma anlamına gelen &ldquo;Ampelos&rdquo; s&ouml;zc&uuml;ğ&uuml; ile&nbsp; Luvi dilinden ge&ccedil;tiği d&uuml;ş&uuml;n&uuml;len &ldquo;vanda/anda&rdquo; ekleri sayesinde &ldquo;Asmalı&rdquo; yahut &ldquo;asması bol&rdquo; manalarında olduğu d&uuml;ş&uuml;n&uuml;lmektedir. Strabon Antik Anadolu Coğrafyası&rsquo;nda Amblada&rsquo;nın şaraplarının meşhur olduğundan ve tıbbi ama&ccedil;lı kullanıldığından bahis a&ccedil;mıştır. Amblada (Asar Tepe) ve Seydişehir&rsquo;in diğer yerleşimlerinde yapılan y&uuml;zey araştırmalarında &ccedil;ok sayıda &uuml;z&uuml;m ezme (pres) tekneleri, işlik ve delikli ağırlık taşlarına rastlanılmıştır. Kızılca K&ouml;y, Kisecik, Ortakara&ouml;ren Mahalleleri başta olmak &uuml;zere bu malzemelere fazlaca tesad&uuml;f edilir. Ayrıca Seydişehir Belediyesi &ouml;n&uuml;nde yer alan Asartepe&rsquo;den getirilmiş Roma Devri Ostotekleriyle, Seyyid Harun Cami başta olmak &uuml;zere kentteki pek &ccedil;ok yapıda, devşirme malzeme olarak, &uuml;z&uuml;m asması, asma yaprağı, &uuml;z&uuml;m salkımı kabartmalı mezar stelleri kullanılmıştır.</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">&Uuml;z&uuml;m b&ouml;lge i&ccedil;in &ouml;nemli bir ge&ccedil;im kaynağıdır. Yalnızca şarap imalinde değil, pekmez yapımında da birincil hammadde &uuml;z&uuml;md&uuml;r. &Uuml;z&uuml;m aynı zamanda Politeist inanışta Tanrı Dionysos&rsquo;un sembol&uuml;d&uuml;r. T&uuml;m bu bulgular g&ouml;stermektedir ki, Antik &Ccedil;ağda Seydişehir havalisinin sakinleri bağcılık, asma yetiştiriciliği ve şarap &uuml;retiminde son derece mahirdiler. Bu meşguliyetlerini aynı zamanda y&ouml;resel taşlar &uuml;zerine, inanışlarını mezar stellerine işlemekten geri durmadılar. Şarap &uuml;retiminde kullanılan ezme taşlarını ve işlikleri yerel kire&ccedil; taşından oyarak yaptılar. Bunlar yekpare taştan dikd&ouml;rtgen, oval veya kare hazneli, bir tarafında gittik&ccedil;e daralan formda akıtma kanalı olan tasarımlardır. Konik formlu, &uuml;st veya yan taraflarında bir delik olan pres ağırlık taşlarından anlaşılan, baskı kollu presleme tekniği ile &uuml;z&uuml;m suyunun &ccedil;ıkarıldığıdır.</span><strong> </strong><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Baskı kollu preslerde tanelerin bir sandık (galeagra) i&ccedil;inde preslenmesi pres etkisini daha da artırmaktaydı.</span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Antik &Ccedil;ağdan g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze Seydişehir&rsquo;de bağcılık ve &uuml;z&uuml;m yetiştiriciliği son derece gelişmiş bir tarımsal faaliyettir. Karacalar Bağı, Anabağlar, Dağ Bağları ilk akla gelen yakın &ccedil;evredeki bağlardır. Bununla beraber kırsal mahalle hudutları i&ccedil;erisinde bulunan pek &ccedil;ok bağ mevcuttur. Bu durum &ldquo;bağa g&ouml;&ccedil;me, bağ bozumu&rdquo; gibi kavramlarla Seydişehir ahalisinin sosyo k&uuml;lt&uuml;rel hayatında da &ouml;nemli bir yer etmiştir. Gerek Amblada&rsquo;da gerekse Vasada&rsquo;da yapılan bağbozumu rit&uuml;ellerinin tiyatral sunumları zamanla Roma devrinde inşa olunan Amphi Tiyatrolarına aktarmış olmalılar.</span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">(Strabon, Antik Anadolu Coğrafyası-XII-XIII-IVX, &Ccedil;eviren Adnan Pekman, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul 2000; Asuman Baldıran, &ldquo;Lykaonia B&ouml;lgesi Şarap İşlikleri (Beyşehir-Seydişehir Civarı)&rdquo;</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Antik &Ccedil;ağda Anadolu&rsquo;da Zeytinyağı ve Şarap &Uuml;retimi Sempozyum Bildirileri, 6-8 Kasım 2008, Mersin, T&uuml;rkiye; Erg&uuml;n Laflı, &ldquo;Antik Hellen ve Roma D&ouml;nemlerinde Anadolu&rsquo;da Bağcılık ve Şarap&ccedil;ılık&rdquo;</span> <span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">&Uuml;z&uuml;m&uuml;n Akdeniz&rsquo;deki Yolculuğu Konferans Bildirileri, İzmir 2017)</span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;"><img alt="" src="http://www.toroslargazetesi.com.tr/resimler/images/K%C4%B1z%C4%B1lcak%C3%B6y%20pres%20a%C4%9F%C4%B1rl%C4%B1klar(1).JPG" style="height:480px; width:640px" /><img alt="" src="http://www.toroslargazetesi.com.tr/resimler/images/%C3%BCz%C3%BCm%20asmal%C4%B1%20ostotek.JPG" style="height:392px; width:640px" /></span></span></span></p>
Habere ifade bırak !
Habere ait etiket tanımlanmamış.
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve toroslargazetesi.com.tr sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.